Pages

Subscribe:

Nông nghiệp là nền móng cho sự phát triển của nền kinh tế

     Từ sau Hội nghị trung ương lần thứ 3 khóa XI (1978), Trung Quốc đã coi “Nông nghiệp là cơ sở của nền kinh tế quốc dân và nhiệm vụ hàng đầu đặt ra trước mắt là tập trung tinh lực làm cho nền nông nghiệp lạc hậu mau chóng phát triển”. Với tinh thần ấy, Hội nghị Trung ương lần thứ 3 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nhấn mạnh phải quan tâm đầy đủ tới lợi ích vật chất của người lao động, phải trả thù lao cho xã viên theo số lượng và chất lượng lao động, kiên quyết chống chủ nghĩa bình quân trong phân phối.


     Trong nông nghiệp, chế độ đại công xã bị xóa bỏ, ở nông thôn Trung Quốc đã thực hiện chế độ khoán trong sản xuất nông nghiệp. Chế độ khoán thực chất là hình thức lao động hợp đồng, được ký kết giữa 3 bên: nhà nước, tập thể, hộ hay nhóm hộ nông dân; Sau khi ký kết, các đội sản xuất căn cứ vào kế hoạch của nhà nước và điều kiện cụ thể để giao ruộng đất và các tu liệu sản xuất cho các hộ hoặc nhóm hộ nhận khoán kinh doanh.


Nông nghiệp là nền móng cho sự phát triển của nền kinh tế


Chế độ khoán ở nông thôn Trung Quốc là hình thức cụ thể của việc tách rời quyền sở hữu và quyền sử dụng ruộng đất. Do vậy, người nông dânphát huy được quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh. Qua thực tế, chế độ khoán đã làm cho kinh tế tập thể và hoạt động kinh doanh của gia đinh có mối liên hệ chặt chẽ với nhau trên cơ sở bình đẳng, củng cố lợi thế hiện qua các hợp đồng kinh tế. Chế độ khoán có nhiều hình thức như khoán theo chuyên môn, tính thù lao theo sản lượng; khoán sản lượng tới tổ và tới hộ.


     Sự đa dạng về hình thức khoán có ưu điểm là nó phù hợp với tình hình phát triển kinh tế không đồng đều giữa các vùng, những hình thức khoán nốicùng song song tồn tại và bổ sung cho nhau. Hình thức khoán tới hộ dần dần trở thành phổ biến. Qua diễn biến nông nghiệp ở Trung Quốc trong những năm gần đây cho thấy chế độ khoán mang tính phổ biến, vì nó phù hợp với yêu cầu củaquy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ củalực lượng sản xuất. Sự phù hợp này được xem xét trên 3 mặt: mức độ công hữu, hình thức tổ chức quản lý và phân phối. Do vậy, vệ quan điểm, Trung Quốc coi chế độ khoán không phải là kế sách tạm thời, mà mang tính lâu dài, căn bản đã đề cập tới vấn đề trọng yếu là cải cách thể chế quản lý trong nông nghiệp trên khắp các vùng nông thôn Trung Quốc bao la với hàng triệu nông dân. Vì vậy, báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIII đã khẳng định: “Phải củng cố và hoàn thiện chế độ khoán tới hộ dưới nhiều hình thức, lấy kinh doanh gia đình làm chủ yếu”



Từ khóa tìm kiếm nhiều: nền kinh tế là gì

Cơ cấu kinh tế Trung Quốc có sự chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa

     Tỷ trọng của nông nghiệp trong nền kinh tế có xu hướng giảm tuy giá trị tuyệt đối vẫn tăng, đồng thời tỷ trọng củacông nghiệp, dịch vụ tăng lên nhờ sự tăng trưởng với tốc độ cao của ngành công nghiệp và dịch vụ.

    Thực tế, trong thời gian đầu sau cải cách và mở cửa, phần lớn sự tăng trưởng nhanh chóng của Trung Quốc được đóng góp bởi các ngành công nghiệp sử dụng công nghệ trình độ thấp và theo hướng xuất khẩu của nền kinh tế. Tỷ lệ hàng công nghiệp trong tổng xuất khẩu năm 1980 không tới 50% nhưng năm 2008 đã tăng lên gần 95%. Theo thời gian, Trung Quốc đã từng bước leo lên những nấc thang công nghệ cao hơn và có sự đổi mới mạnh hơn trong một số ngành cụ thể như ngành điện tử và côngnghệ sinh học. Hàng công nghiệp xuất khẩu từ chỗ chủ yếu là các ngành sử dụng nhiều lao động giản đơn như hàng may mặc, giày dép, sản xuất chơi… đã dần được thay thế bằng những sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao như các loại máy móc dùng cho văn phòng và thiết bị viễn thông. Ngoài ra, xuất khẩu thép và xe hơi cũng tăng nhanh. Hiện nay, ngành công nghiệp chế tạo đóng vai trò là xương sống củanền kinh tế Trung Quốc.

Cơ cấu kinh tế Trung Quốc có sự chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa

     Trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của kinh tế dịch vụ ngày càng có ý nghĩa quan trọng với sự phát triển kinh, tế đất nước. Các loại hình kinh tế dịch vụ về tài chính, tiền tệ, thương mại, chuyển giao công nghệ, du lịch v.v… đã hình thành và phát triển theo yêu cầu mở rộng của kinh tế thị trường cũng như quá trình hội nhập và mở cửa. Trong giai đoạn 1978-1997, nhịp độ tăng trưởng bình quân của du lịch là 20%. Trung Quốc trở thành nước đứng thứ 8 trên thế giới về du lịch với thu nhập là 12,1 tỷ USD năm 1997. Thị trường vốn ở Trung Quốc cũng có những chuyển biến tích cực. Các ngân hàng chuyên doanh, các tổ chức kinh doanh hảo hiểm, uỷ thác và chứng khoán có sự tham gia của nước ngoài đã được hình thành. Năm 1998, bên cạnh 7 ngân hàng quốc hữu, 3 ngân hàng chính sách, Trung Quốc còn có gần 100 ngân hàng cổ phần, 170 ngân hàng nước ngoài, 239 công ty đầu tư tín dụng, 100 công ty chứng khoán. Các dịch vụ về khoa học – kỹ thuật cũng được chú trọng phát triển và có những đóng góp tích cực vào quá trình đổi mới cồng nghệ, nâng cấp hiện đại hóa công nghiệp. Trung Quốc cũng chú ý xuất khẩu kỹ thuật ra nước ngoài, từ năm 1979 đến 1987, Trung Quốc đã xuất 200 hạng mục kỹ thuật với giá trị 220 triệu USD. Dịch vụ xuất khẩu lao động cũng đóng góp phần quan trọng vào thu nhập quốc dân củaTrung Quốc. Tính đến năm 1988, Trung Quốc đã xuất khẩu lao động tới 117 nước và khu vực, thu về 10,3 tỷ USD.

      Năm 2010, ngành nông nghiệp đóng góp 10,9% GDP, công nghiệp 48,6% và dịch vụ là 40,5%. Cơ cấu lao động cũng có sự chuyển dịch theo hướng tích cực. Năm 2010 chỉ còn 39,5% trong tổng số 812,7 triệu lao dộng làm việc trong khu vực nông nghiệp, còn 27,2% làm việc trong khu vực công nghiệp và 33,3% trong khu vực dịch vụ.

     Nhìn chung, sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Trung Quốc diễn ra đúng hướng, nó phù hợp với một quốc gia có nền kinh tế ở điểm xuất phát thấp đang vươn lên trong quá trình công nghiệp hóa. Đó chính là kết quả của quá trình điều chỉnh cơ cấu kinh tế và những định hướng đúng đắn về thực hiện chiến lược công nghiệp hóa theo hướng mở cửa hội nhập.

     Trong nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, cơ cấu thành phần kinh tế cũng đã có sự chuyển dịch. Tỷ họng của bộ phận kinh tế quốc hữu có xu hướng giảm xuống trong khi tỷ trọng của khu vực kinh tế tư nhân đã tăng lên.

     Nhờ chính sách cái cách và mở cửa, hơn 400 triệu người Trung Quốc đã thoát khỏi cảnh nghèo đói khi công cuộc cải cách và mở cửa được đầu từ những năm 1980. Theo thời gian, sự tăng trưởng liên tục của nền kinh tế đã kéo theo sự gia tăng liên tục của GDP bình quân đầu người tiêu tổng hợp nhất về trình độ phát triển. Các dữ liệu cho thấy GDP bình quân đầu người củaTrung Quốc đã tăng từ 155 USD vào năm 1978 đến hơn 4.000 USD năm 2010. Đó là kết quả của sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế vị một số chi tiêu phát triển khác.


Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng liên tục với tốc độ cao

     Theo con số thống kê chính thức, tốc độ tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc ở mức cao. Giai đoạn 1979-1997 bình quân hàng năm đạt 9,8%. Tuy cũng có những khoảng thời gian tốc độ tăng trưởng kinh tế củaTrung Quốc giảm sút như các năm 1981, 1989-1990: năm 1981 là 5,2%, năm 1989 là 4,1%; năm 1990 là 3,8% nhưng kinh tế Trung Quốc đã nhanh chóng lấy lại tốc độ tăng trưởng cao.

     Giai đoạn 1998-2003 đạt 8,7% và giai đoạn 2003- 2008 đạt 10,8%. Đáng chú ý là từ năm 2003, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng ở mức 2 con số và duy trì được mức tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước trong 5 năm liên tiếp. Nhờ đó, ngay năm 2008, trong khi ở nhiều nước tăng trưởng kinh tế âm nhưng Trung Quốc vẫn được xem là nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới, theo con số thống kê đã điều chỉnh, tốc độ tăng GDP của Trung Quốc đạt 9,6%. Năm 2009 và 2010, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc tương ứng là 9,2% và 10,3%.

Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng liên tục với tốc độ cao

     Điều đáng chú ý là từ năm 2007, cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ Mỹ đã lan tỏa ra cả thế giới. Khủng hoảng tài chính kéo theo suy thoái kinh tế toàn cầu đã tác động mạnh và làm giảm bớt đà tăng trưởng nhanh của nền kinh tế Trung Quốc. Thực tế, trong những năm gần đây, gần một nửa sản lượng đầu ra của Trung Quốc có nguồn gốc từ gia tăng đầu tư và xuất khẩu ròng. Chính sự sụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ Mỹ và nhiều quốc gia khác đã tác động mạnh đến hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc. Giá trị xuất khẩu giảm lần đầu tiên sau hơn 7 năm. Ngay trong năm 2007, thặng dư xuất khẩu sang Mỹ chỉ còn 5,9 tỷ USD trong khoản thặng dư thương mại lên tới 262,2 tỷ USD của Trung Quốc. Do thị trường xuất khẩubị co hẹp, nhiều nhà máy sản xuất các sản phẩm xuất khẩu bị đóng cửa, song thất nghiệp ở Trung Quốc cũng gia tăng nhanh chóng. Sự suy giảm của nền kinh tế Mỹ là một nhân tố dẫn đến sự đóng cửa của khoảng 67.000 nhà máy sản xuất các đồ điện gia đình ở tỉnh Quảng Đông trong năm 2008. Khoảng 70 triệu lao động ở các thành phố đã phải trở về quê do mất việc làm vào đầu năm 2009.

     Trước thực trạng đó, chính phủ Trung Quốc đã có hàng loạt các chính sách và biện pháp để ngăn chặn những tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoải kinh tế toàn cầu với nền kinh tế quốc dân. Do có nguồn ngân sách thặng dư, cộng thêm với chính sách tăng lãi suất để hạ nhiệt tăng trưởng trước đó, chính phù Trung Quốc có thể áp dụng các chính sách thông thường để kích thích tăng trưởng như hạ lãi suất, tăng chi tiêu chính phủ, nới lỏng tín dụng, kích thích người tiêu dùng chi tiêu… Tháng 10 năm 2008, chính phủ Trung Quốc đã thông báo kế hoạch kích cầu trị giá 4000 tỳ Nhân dân tệ, tương đương 586 tỷ USD cho hai năm, ưu tiên đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Kế hoạch kích cầu của Trung Quốc gồm 10 khoản mục chi tiêu, bao gồm xây dựng và mở rộng các dự án đường sắt khoảng 200 tỷ USD, đường cao tốc, sân bay, tàu điện ngầm và các nhà máy điện nguyên từ. Chính phủ Trung Quốc cũng cam kết tăng đầu tư cho hệ thống y tế, giáo dục, xây dựng nhà ở xã hội, tạo thêm việc làm và các chính sách phúc lợi xã hội khác. Bên cạnh đó, Trung Quốc còn thực hiện chính sách miễn giảm thuế để kích thích chi tiêu. Cùng với chính sách gia tăng chi tiêu công và giảm thuế, Trung Quốc đã thực hiện chính sách nới lỏng tín dụng thông qua việc điều chỉnh lãi suất và tỷ lệ dự trừ, hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã ban hành một loạt các biện pháp nhằm thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng.

     Nhìn chung, các chính sách và giải pháp mà chính phủ Trung Quốc đưa ra nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu là khá kịp thời, phù hợp với điều kiện cụ thể củaTrung Quốc cũng như phù hợp với mục tiêu của Trung Quốc, ít nhất là trong ngắn hạn. Một mặt, nó cố thể ngăn chặn đà suy giảm của nền kinh tế khỉ xuất khẩu giảm mạnh, mặt khác tận dụng chính những cơ hội từ khủng hoảng đê tái cấu trúc nền kinh tế và tạo các yếu tố nền tảng cho phát triển kinh tế trong dài hạn.Với sự tăng trưởng liên tục với tốc độ cao, quy mô củanền kinh tế Trung Quốc đã vượt qua nhiều nước phát triển và trở thành nền kinh tế lớn trên thế giới và trong khu vực. Năm 2010 Trung Quốc đãvượt qua Nhật Bản và trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, chỉ đứng sau Mỹ. Có thể nói rằng thành công trong tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc là đáng kinh ngạc, Zachary Karabell là tác giả cuốn sách Superfusion đã nhận xét: “Trong một thập kỷ qua, kinh tế Trung Quốc duy trì tốc độ tăng trưởng chưa từng có, khiến nhiều nhà phân tích phương Tây dự báo sự tăng trưởng đó không bền vững. Nhưng giờ đây, kinh tế đang vươn lên mạnh mẽ từ khủng hoảng, và tất cả những gì mà các nhà phân tích có thể bàn chỉ là, bao giờkinh tế Trung Quốc dừng lại”. Nhiều tập đoàn doanh nghiệp Trung Quốc đã vươn lên trở thành các tập đoàn hàng đầu thế giới. Trong số 500 công ty đứng đầu thế giới do Fortune Global (Mỹ) xếp hạng năm 2002 có 11 công ty Trung Quốc, năm 2009 có 37 công ty Trung Quốc. Trong số này có 3 công ty nằm trong danh sách 20 công ty đứng đầu thế giới là công ty Sinopec với thu nhập 207,8 tỷ USD xếp thứ 9, công ty China National Petroleum với thu nhập 181,12 tỷ USD xếp thứ 13 và công ty State Grid với thu nhập 164,13 tỷ USD xếp thứ 15.



Từ khóa tìm kiếm nhiều: học thuyết kinh tế

Trung Quốc thực hiện chính sách mở cửa

 Thực hiện chỉnh sách mở cửa

     Hội nghị lần thứ 12 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (9-1982) đã khẳng định: “Chính sách mở cửalà đường lối chiến lược không thay đổi, là một điều kiện cơ bản để hiện đại hóa”.

     Trước tiên, Trung Quốc thành lập một số đặc khu kinh tế và tiếp sau đó, từ những năm 1980 mở cửa các thành phố ven biển, các thành phố dọc các con sông lớn với nhiều ưu đãi để phát triển hoạt động ngoại thương

Trung Quốc thực hiện chính sách mở cửa

và kích thích các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư kinh doanh.


     Đặc biệt từ 1992, Trung Quốc chủ trương đẩy nhanh nhịp độ mở cửa nhằm thu hút vốn và tranh thủ khoa học – kỹ thuật của nước ngoài. Cơ chế chính sách ngoại thương đã có sự thay đổi cho phù hợp với thông lệ quốc tế. Trung Quốc tích cực đàm phán để gia nhập WTO. Trung Quốc đã ban hành nhiều điều luật và chính sách nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Từ những năm 1990, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy đầu tư trực tiếp ra nước ngoài.

     Trên đây là những nội dung cơ bản về cải cách và mở cửa ở Trung Quốc. Thực chất quá trình cải cách và mở cửa ở Trung Quốc chính là quá trình chuyển đổi từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang mô hình kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Quốc. Thực tế, nó đã tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, làm sống động nền kinh tế trên nhiều lĩnh vực.

Những thành tựu cơ bản

     Hơn 30 năm qua, công cuộc cải cách và mở cửa đã tạo nên sự phát triển sống động của nền kinh tế Trung Quốc. Đó cũng là thời gian thế đã được chứng kiến một sự phát triển vượt bậc của kinh tế Trung Quốc, đặc biệt là việc duy trì tăng trưởng kinh tế liên tục trong suốt thời gian dài.



Từ khóa tìm kiếm nhiều: các học thuyết kinh tế

Trung Quốc thực hiện công nghiệp hóa và điều chỉnh cơ cấu kinh tế

     Trung Quốc đã chuyển thứ tự ưu tiên phát triển từ công nghiệp nặng – công nghiệp nhẹ – nông nghiệp sang nông nghiệp – công nghiệp nhẹ – công nghiệp nặng. Trong đường lối phát triển công nghiệp, Trung Quốc rất coi trọng vấn đề hiện đại hóa, coi hiện đại hóa công nghiệp là tiền đề để hiện đại hóa các ngành kinh tế khác. Hiện đại hóa công nghiệp bao gồm hai mặt là hiện đại hóa công nghệ và hiện đại hóa cơ cấu kinh tế. Trong quá trình ấy, tăng cường lấy nông nghiệp làm cơ sở cho phát triển và công nghiệp nặng phải hỗ trợ cho công nghiệp nhẹ tăng trưởng ổn định.


Trung Quốc thực hiện công nghiệp hóa và điều chỉnh cơ cấu kinh tế


     Từ những năm 1990, đặc biệt khi bước sang thập kỷ đầu của thế kỷ XXI, Trung Quốc chú trọng phát triển những ngành công nghiệp hiện đại và thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hội nhập kinh tế quốc tế. Trung Quốc nhấn mạnh, đặc trưng chủ yếu của mô hình công nghiệp hóa mới của Trung Quốc trong thời đại kinh tế tri thức là phải dựa vào các ngành khoa học mũi nhọn, trước hết là tin học. Trung Quốc coi “tin học hóa là sự lựa chọn tất yếu” để nhanh chóng thực hiện công nghiệp hóa và hiện đại hóa; kiên trì“lấy tin học hóa lôi kéo công nghiệp hóa, lấy công nghiệp hóa thúc đẩy tin học hóa”; thực hiện mô hình công nghiệp hóa mới với hàm lượng khoa học kỹ thuật cao, hiệu quả kinh tế tốt, tiêu hao tài nguyên thiên nhiên thấp, giảm ô nhiễm môi trường… Trung Quốc đưa ra nguyên tắc Cơ bản là xây dựng kinh tế phải dựa vào khoa học và công nghệ. Do vậy, sự phát triển khoa học – công nghệ kể cả trước mắt và dài hạn phải hướng vào công nghiệp hóa. Trong đường lối công nghiệp hóa Trung Quốc cũng chú trọng đến chiến lược phát triển bền vững và việc khai thác sức mạnh của Hoa kiều ở nước ngoài.


     Đồng thời, Trung Quốc cũng chú trọng phát triển công nghiệp – các xí nghiệp hương trấn. Phương châm của Trung Quốc là “ly bất ly hương” nhằm tạo việc làm tại chỗ, tăng thu nhập cho nông dân và ổn định đời sống nông thôn.



Từ khóa tìm kiếm nhiều: nền kinh tế thị trường là gì